Nie. Niemowlęcia poniżej 1. roku życia nie należy celowo układać do snu na brzuchu. Najbezpieczniejszą pozycją podczas każdej drzemki i snu nocnego jest leżenie na plecach, ponieważ zmniejsza ryzyko zespołu nagłej śmierci łóżeczkowej (SIDS).
Dlaczego pozycja na plecach jest bezpieczniejsza?
Zalecenia Amerykańskiej Akademii Pediatrii (AAP) i innych organizacji pediatrycznych opierają się na obserwacjach, według których pozycja na brzuchu wiąże się z większym ryzykiem SIDS. Dotyczy to zarówno snu nocnego, jak i drzemek w ciągu dnia. Mechanizm SIDS nie jest w pełni poznany, dlatego znaczenie ma jednoczesne ograniczanie wielu czynników ryzyka.
Pozycja na plecach nie zwiększa ryzyka zadławienia przy ulewaniu. Budowa dróg oddechowych sprawia, że tchawica znajduje się nad przełykiem, więc zwrócony pokarm ma mniejszą możliwość dostania się do dróg oddechowych niż w pozycji na brzuchu. Najważniejsze korzyści tej pozycji to:
- drożniejsze drogi oddechowe podczas snu,
- mniejsze ryzyko ponownego wdychania wydychanego powietrza, zawierającego więcej dwutlenku węgla i mniej tlenu,
- mniejsze ryzyko przegrzania organizmu,
- ograniczenie jednego z najważniejszych znanych czynników ryzyka SIDS.
Wprowadzenie zaleceń „Back to Sleep”, czyli układania dzieci na plecach, zbiegło się ze znacznym spadkiem liczby przypadków SIDS. Nie oznacza to, że sama pozycja wyjaśnia każdy przypadek, ale potwierdza sens konsekwentnego stosowania tej zasady.
Co zrobić, gdy dziecko obraca się na brzuch?
Noworodek i młodsze niemowlę zwykle nie potrafią samodzielnie zmienić pozycji. Dlatego dziecko, które nie obraca się jeszcze sprawnie w obu kierunkach, zawsze układaj do snu na plecach. Jeśli zauważysz, że przewróciło się na brzuch, delikatnie odwróć je z powrotem.
Postępuj według poniższej kolejności:
- Zawsze rozpoczynaj sen od ułożenia dziecka na plecach.
- Jeśli maluch potrafi obrócić się tylko z pleców na brzuch, po zauważeniu takiej pozycji przełóż go na plecy.
- Jeśli dziecko sprawnie obraca się z pleców na brzuch i z brzucha na plecy, nie trzeba go stale przekładać, gdy samo zmieni pozycję.
- Niezależnie od umiejętności ruchowych utrzymuj łóżeczko całkowicie puste i bez miękkich przedmiotów.
Umiejętność obracania się w obu kierunkach nie oznacza, że należy kłaść niemowlę na brzuchu. Nadal zaczynaj każdy sen od pozycji na plecach. Gdy starsze niemowlę samo przyjmie inną pozycję w bezpiecznym łóżeczku, zwykle można pozwolić mu pozostać w tym ułożeniu.
Nie stosuj pozycjonerów, klinów, wałków ani poduszek mających utrzymać dziecko na plecach. Mogą one zasłonić twarz, ograniczyć ruchy lub spowodować zaklinowanie między przedmiotem a bokiem łóżeczka. Zamiast zmniejszać ryzyko, zwiększają ryzyko uduszenia. Nie należy też unieruchamiać dziecka w celu zapobiegania obrotom.
Jak przygotować bezpieczne łóżeczko?
Najbezpieczniejsze miejsce snu jest twarde, płaskie i pozbawione luźnych elementów. W praktyce oznacza to następujące zasady:
| Element | Status | Dlaczego? |
|---|---|---|
| Twardy, płaski materac i dopasowane prześcieradło | Bezpieczne | Zapewniają stabilną powierzchnię bez zagłębień, w których dziecko mogłoby utknąć. |
| Poduszka | Usunąć | Może zasłonić nos i usta oraz utrudnić oddychanie. |
| Luźny kocyk | Usunąć | Może przesunąć się na twarz. Ciepło lepiej zapewnić ubraniem lub śpiworkiem przeznaczonym do snu. |
| Pluszaki i zabawki | Usunąć | Nie powinny znajdować się w pobliżu twarzy dziecka podczas snu. |
| Ochraniacze, kliny i pozycjonery | Usunąć | Zwiększają ryzyko zaklinowania i uduszenia. |
Jeśli dziecko jest otulane, należy przestać to robić przy pierwszych oznakach prób obracania się. Ograniczenie ruchów rąk u dziecka, które może przewrócić się na brzuch, utrudnia zmianę pozycji.
Leżenie na brzuchu a rozwój dziecka
Leżenie na brzuchu jest potrzebne, ale wyłącznie podczas czuwania i pod bezpośrednim nadzorem dorosłego. Taki czas aktywności, nazywany tummy time, pomaga wzmacniać mięśnie szyi, pleców, ramion i tułowia. Ułatwia też naukę podnoszenia głowy, obrotów i kolejnych zmian pozycji.
Możesz proponować krótkie sesje kilka razy dziennie, gdy dziecko jest wypoczęte i nie jest bezpośrednio po karmieniu. Jeśli szybko się męczy lub protestuje, zacznij od krótszego czasu i stopniowo go wydłużaj. Leżenie na brzuchu podczas zabawy nie zmienia zasady dotyczącej snu: niemowlę zawsze odkładaj do łóżeczka na plecach.
Najważniejsza reguła brzmi: na plecach do snu, na brzuchu do zabawy i zawsze pod nadzorem. Jeśli dziecko ma trudności z oddychaniem, wyraźnie cierpi przy leżeniu na plecach albo jego zachowanie budzi niepokój, skonsultuj się z pediatrą.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. W razie wątpliwości dotyczących zdrowia lub bezpieczeństwa dziecka skonsultuj się z pediatrą lub innym wykwalifikowanym specjalistą.
