Do ogrodu w 2026 roku najlepiej wybrać mieszankę malin letnich, jak ’Laszka’ czy ’Sokolica’, oraz jesiennych, takich jak ’Polka’, ’Polana’ czy bardzo odporna ’Delniwa’. Taki zestaw daje zbiory od końca czerwca aż do przymrozków i ogranicza problemy z chorobami. Jeśli chcesz dobrać odmiany malin dokładnie pod swój ogród, przeczytaj dalszą część artykułu.
Jak podzielić odmiany malin do ogrodu?
Najprostszy podział, który realnie pomaga przy wyborze sadzonek, to rozróżnienie na maliny letnie i maliny jesienne. Te pierwsze owocują na pędach dwuletnich (floricane), a drugie – na pędach jednorocznych (primocane). Ma to ogromne znaczenie dla cięcia, mrozoodporności i terminu zbiorów.
Maliny letnie, takie jak ’Laszka’, ’Glen Ample’, ’Sokolica’ czy ’Radziejowa’, wiążą owoce na pędach, które wyrosły rok wcześniej. Po owocowaniu te dwuletnie pędy wycina się przy ziemi, a młode zostawia na kolejny sezon. W amatorskiej uprawie dają bardzo wczesne, obfite zbiory, ale gorzej znoszą mocne mrozy bez śniegu.
Maliny jesienne – ’Polka’, ’Polana’, ’Delniwa’, ’Polesie’ czy ’Autumn First’ – owocują na jednorocznych pędach. W praktyce znaczy to tyle, że po sezonie możesz całość ściąć nisko nad ziemią i wiosną krzew odbuduje pędy od nowa. Ułatwia to cięcie, ogranicza zimowanie patogenów i często zmniejsza presję szkodników.
Jeśli zależy ci na prostym cięciu i mniejszym ryzyku chorób, najwygodniejsze w małym ogrodzie są maliny jesienne – po zbiorach ścinasz wszystkie pędy i zaczynasz z „czystymi” krzewami.
Maliny są roślinami samopylnymi, ale praktyka ogrodnicza pokazuje, że posadzenie kilku różnych odmian blisko siebie poprawia zapylenie, a tym samym zwiększa plon, wyrównuje wielkość owoców i wzmacnia ogólną kondycję krzewów. Dlatego nawet w małym ogrodzie warto zestawić kilka typów – nie tylko dla smaku, ale też dla lepszego plonowania.
Jak wybrać maliny letnie do ogrodu?
Maliny letnie sprawdzą się, jeśli lubisz bardzo wczesne zbiory i chcesz wejść w sezon już pod koniec czerwca. W ogrodach w Polsce świetnie radzą sobie odmiany o polskim rodowodzie, ale kilka zagranicznych typów też jest wartch miejsca, zwłaszcza gdy szukasz dużych owoców deserowych.
Przy wyborze patrz na trzy rzeczy: wielkość i smak owoców, odporność na choroby grzybowe oraz „zachowanie” krzewu – czy ma kolce, jak mocno się rozrasta, czy pędy są sztywne i łatwe do podwiązania. Dobre maliny letnie potrafią plonować przez lata, jeśli dobrze je tniesz i ściółkujesz.
Laszka
’Laszka’ to jedna z najchętniej sadzonych malin letnich do ogrodu. Owoce potrafią osiągać długość do 6 cm, a pojedyncza malina waży nawet 12 g. To już rozmiar zbliżony do jeżyny, ale przy typowym malinowym aromacie. Plon na plantacjach sięga nawet 20 t/ha, co przekłada się w ogrodzie na gęsto oblepione pędy.
Krzew rośnie silnie, ma sztywne, wzniesione pędy, z którymi łatwo pracować przy rusztowaniu. Owoce są intensywnie czerwone, stożkowate, bardzo słodkie i soczyste, dobrze trzymają się w czasie zbioru. Sprawdzą się zarówno na świeżo, jak i w dżemach czy mrożonkach.
Glen Ample i Benefis
’Glen Ample’ to klasyczna odmiana deserowa o bardzo dużych, jędrnych owocach. Krzew jest mocny, dorasta do znacznej wysokości i plonuje obficie, dlatego w ogrodzie przyda się porządne podparcie. Wiele osób ceni ją za regularny, wysoki plon i łatwy zbiór, choć część ogrodników uważa smak za mniej wyrazisty niż u polskich nowości.
Dla równowagi warto posadzić polską odmianę ’Benefis’. To malina letnia z bezkolcowymi pędami, dojrzewająca od połowy lipca. Owoce są wydłużone, bardzo smaczne, a brak kolców ułatwia zbiór dzieciom i osobom początkującym. W domowym ogrodzie takie połączenie (Glen Ample na plon, Benefis na smak i wygodę zbioru) daje naprawdę dobry efekt.
Maliny czarne Jewel i Bristol
Czarne maliny nadal są ciekawostką, ale z punktu widzenia zdrowotności i walorów przetwórczych zasługują na osobny rządek. ’Jewel’ to odmiana letnia o czarnych, średniej wielkości, słodkich owocach. Krzew łatwo się prowadzi i dobrze zimuje, a na jednym pędzie można zebrać nawet około kilograma malin w sezonie.
’Bristol’ z kolei ma duże, błyszczące, bardzo aromatyczne owoce i bardzo wysoką plenność. Idealnie nadają się na soki i gęste przetwory, bo ciemny sok zawiera dużo antocyjanów. Trzeba się tylko liczyć z większą podatnością czarnych malin na choroby korzeni – w małym ogrodzie pomaga częsta wymiana stanowiska i dobra, przepuszczalna gleba.
Jakie maliny jesienne sprawdzają się najlepiej?
Maliny jesienne w ogrodach amatorskich zdecydowanie zyskują – dają owoce, gdy inne gatunki już kończą sezon, a jednocześnie są prostsze w prowadzeniu. Owocują od końca lipca lub sierpnia, aż do pierwszych przymrozków, a ich największą zaletą jest możliwość niskiego cięcia zimą.
W 2026 roku najchętniej wybierane są odmiany polskie, dobrze przystosowane do naszego klimatu, oraz kilka nowoczesnych typów zachodnich, które łączą wysoki plon z długim okresem owocowania. Różnią się przy tym kolorem owoców, siłą wzrostu i odpornością na choroby.
Polka i Polana
’Polka’ to chyba najbardziej znana malina jesienna w Polsce. Owoce są duże, jędrne, słodkie i bardzo chętnie kupowane na rynku świeżym. Owocowanie zaczyna się zwykle od przełomu lipca i sierpnia i trwa do przymrozków. Ta odmiana dobrze sprawdza się zarówno w uprawie amatorskiej, jak i towarowej – świetnie znosi transport, a jednocześnie jest bardzo smaczna.
’Polana’ ma nieco mniejsze, ale intensywnie czerwone i aromatyczne owoce. Zaczyna owocować od drugiej połowy sierpnia i kontynuuje plonowanie do mrozów. Dużą zaletą jest odporność na gnicie owoców, zamieranie pędów oraz praktyczny brak „robali” w środku owocu. Dla ogrodnika, który chce jeść maliny prosto z krzaka bez oglądania każdego owocu, to ogromny atut.
W wielu ogrodach działkowych ’Polana’ uchodzi za malinę „bez robaków” – owoce rzadko są uszkadzane przez kistnika czy kwieciaka, więc można jeść je prosto z krzewu.
Delniwa
’Delniwa’ to nowoczesna polska odmiana, wyhodowana w spółce Niwa Hodowla Roślin Jagodowych w Brzeźnej. Łączy w rodowodzie takie odmiany jak ’Polka’, ’Polana’, ’Tulameen’ i ’Heritage’. Owoce są duże, jędrne, intensywnie czerwone, a plon uznaje się za bardzo wysoki zarówno w ogrodzie, jak i na plantacji.
Bardzo ważna cecha to odporność na przędziorki, szarą pleśń i przebarwiacza malinowego. Dzięki temu w uprawie amatorskiej często udaje się ograniczyć liczbę oprysków albo całkiem z nich zrezygnować. Niewielkie rozmiary krzewu sprawiają, że Delniwę można uprawiać także w większych pojemnikach na balkonie czy tarasie.
Polesie, Pokusa i Heritage
’Polesie’ to jesienna odmiana o bardzo słodkich, sercowatych owocach. Jest uznawana za jedną z najwcześniej owocujących malin jesiennych – pierwsze owoce pojawiają się zwykle już w trzecim tygodniu lipca i utrzymują do października. Krzew ma zwarty pokrój, co ułatwia pielęgnację na małych grządkach.
’Pokusa’ słynie z ogromnych owoców – to jedna z największych malin jesiennych, bywa określana „królową malin”. Dojrzewa od połowy sierpnia do przymrozków. Szczególnie dobrze sprawdza się w deserach i na świeży rynek, bo duże, sercowate jagody przyciągają wzrok.
’Heritage’ to z kolei klasyczna odmiana jesienna z USA, ceniona za trwałość i jakość owoców. Jagody są średniej wielkości, bardzo jędrne, z dobrym smakiem. Świetnie znosi transport i przechowywanie, dlatego w ogrodzie dobrze sprawdzi się, gdy zbierasz maliny co kilka dni i chcesz, by w lodówce zachowały formę.
Odmiany o nietypowych kolorach
Żółte i ciemne maliny robią coraz większą karierę w ogrodach przydomowych. ’Jantar’ to żółtoowocowa jesienna odmiana o dużych, słodkich i bardzo aromatycznych owocach. Krzew dobrze znosi polskie zimy i jest prosty w prowadzeniu, dlatego nadaje się do nasadzeń rodzinnych.
’Golden Queen’ rodzi złociste, bardzo słodkie owoce, które świetnie wyglądają w deserach i mieszankach z maliną czerwoną. Z kolei ’Poranna Rosa’ ma duże, jasnożółte owoce, wysoką mrozoodporność i dobrą odporność na choroby grzybowe. Świetnie zimuje także w chłodniejszych rejonach kraju. Żółte maliny dzięki swojej delikatnej barwie i aromatowi są też znakomitym surowcem na domowe lemoniady i syropy.
Jeśli wolisz ciemne barwy, ciekawą propozycją jest jesienny ’Heban’, który tworzy owoce niemal czarne, o intensywnym smaku – idealne do deserów i przetworów. W mieszanych nasadzeniach rząd czerwonych malin przełamany żółtymi i czarnymi krzakami wygląda bardzo efektownie.
Jak i kiedy sadzić maliny w ogrodzie?
Dobre odmiany to połowa sukcesu, a druga połowa to właściwe posadzenie krzewów. W przypadku malin duże znaczenie ma termin sadzenia oraz głębokość, na jakiej umieszczasz sadzonki.
Sadzonki z gołym korzeniem lub ze szkółki (tzw. „z odkrytym korzeniem”) warto sadzić nieco głębiej niż rosły wcześniej – około 2–3 cm poniżej poziomu, na którym rosły w szkółce. Taka różnica pomaga roślinie szybciej się przyjąć, lepiej się zakorzenić i ogranicza przesychanie szyjki korzeniowej.
Jesień jest uznawana za najlepszy moment na sadzenie malin z gołym korzeniem. Optymalny termin przypada zwykle od połowy września do listopada, kiedy gleba jest jeszcze ciepła, ale rośliny przechodzą już w stan spoczynku. Dzięki temu mają czas na wytworzenie nowych korzeni przed zimą i startują bardzo mocno w kolejnym sezonie.
W przypadku malin w doniczkach zakres terminów jest szerszy, ale zasada sadzenia odrobinę głębiej niż w szkółce pozostaje ta sama. Warto też od razu zaplanować rozmieszczenie krzewów tak, by różne odmiany rosły w sąsiedztwie – poprawia to zapylenie i ułatwia pielęgnację (jedna linia rusztowania, wspólne ściółkowanie i nawadnianie).
Które odmiany warto wybrać do małego ogrodu?
W małym ogrodzie najlepsza jest mieszanka 3–6 odmian o różnym terminie owocowania, barwie i przeznaczeniu. Inne maliny wybierzesz, jeśli najważniejszy jest smak, inne – jeśli liczy się prostota pielęgnacji albo odporność na choroby. Warto też zastanowić się, czy owoce będziesz głównie jeść na świeżo, czy przerabiać na soki i dżemy.
Dla osób, które chcą mieć jak najdłuższy sezon, ciekawą opcją jest nowoczesna jesienna odmiana ’Autumn First’. Owocuje od sierpnia do późnej jesieni, ma duże, jędrne owoce o bardzo dobrym smaku, wysoką plenność i świetną odporność na choroby. W rankingach często wygrywa w kategoriach długi czas owocowania, uniwersalność zastosowań i trwałość owoców w transporcie, co doceniają zarówno plantatorzy, jak i ogrodnicy amatorzy.
Jeśli priorytetem jest łatwa pielęgnacja, warto wziąć pod uwagę ’Autumn Happy’. To bezkolcowa odmiana jesienna, łatwa w zbiorze i przy cięciu, o dobrej odporności na choroby – w przydomowym ogrodzie takie „bezproblemowe” krzewy bardzo ułatwiają życie. Z kolei smakosze docenią ’Sugana’ i ’Summer Chef’, znane z bardzo dużych, wyjątkowo słodkich owoców, które świetnie sprawdzają się w deserach.
Jak zestawić odmiany w jednym ogrodzie?
Dla przejrzystości możesz potraktować wybór jak układanie prostej tabeli: coś do jedzenia prosto z krzaka, coś do słoików i coś „na efekt wizualny”. Przykładowe zestawienie dla niewielkiego ogrodu wygląda tak:
| Odmiana | Typ owocowania | Główne zastosowanie | Najważniejsza cecha |
| Polka | Jesienna (primocane) | Świeży rynek, przetwory | Bardzo wysoka plenność i jędrność owoców |
| Polana | Jesienna (primocane) | Jedzenie z krzaka, dżemy | Mało uszkodzeń przez robaki, długie owocowanie |
| Delniwa | Jesienna (powtarzająca) | Świeży zbiór, mrożenie | Wysoka odporność na choroby grzybowe i szkodniki |
| Laszka | Letnia (floricane) | Desery, mrożonki | Bardzo duże owoce do 6 cm długości |
| Jantar | Jesienna (primocane) | Desery, ogród pokazowy | Żółte, aromatyczne owoce i dekoracyjność |
| Jewel | Letnia (floricane) | Soki, przetwory | Czarne owoce bogate w antocyjany |
Dobrze dobrany zestaw odmian sprawia, że maliny masz na talerzu od końca czerwca aż do jesiennych przymrozków, a krzewy – przy minimalnej chemicznej ochronie – pozostają zdrowe i długowieczne. Warto więc poświęcić chwilę na wybór dokładnie takich odmian, jakich potrzebuje twój ogród, a następnie posadzić je we właściwym terminie i na odpowiedniej głębokości, by w pełni wykorzystać ich potencjał.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czym różnią się maliny letnie od malin jesiennych?
Główną różnicą jest to, że maliny letnie owocują na pędach dwuletnich (floricane) i dają wczesne zbiory, natomiast maliny jesienne owocują na pędach jednorocznych (primocane). W przypadku malin jesiennych po zakończeniu sezonu można ściąć wszystkie pędy nisko nad ziemią, co ułatwia pielęgnację i znacznie ogranicza ryzyko chorób.
Dlaczego zaleca się sadzenie kilku różnych odmian malin blisko siebie?
Choć maliny są roślinami samopylnymi, posadzenie kilku różnych odmian w bliskim sąsiedztwie poprawia zapylenie. Przekłada się to na większy plon, bardziej wyrównaną wielkość owoców oraz ogólne wzmocnienie kondycji krzewów.
Jakie są najważniejsze cechy maliny odmiany 'Laszka’?
’Laszka’ to bardzo plenna odmiana letnia o wyjątkowo dużych owocach, które osiągają do 6 cm długości i wagę do 12 g. Jej owoce są słodkie, soczyste i stożkowate, a krzew rośnie silnie i posiada sztywne, wzniesione pędy, z którymi łatwo pracuje się przy rusztowaniu.
Dlaczego odmiana 'Polana’ jest polecana do bezpośredniego jedzenia z krzewu?
Odmiana 'Polana’ jest ceniona za to, że jej owoce rzadko są uszkadzane przez szkodniki, takie jak kistnik czy kwieciak, dlatego uchodzi za malinę „bez robaków”. Dodatkowo wykazuje wysoką odporność na gnicie owoców i zamieranie pędów.
Kiedy i na jaką głębokość należy sadzić maliny z gołym korzeniem?
Najlepszym terminem na sadzenie takich malin jest jesień, od połowy września do listopada. Sadzonki należy sadzić nieco głębiej niż rosły w szkółce – o około 2–3 cm poniżej dotychczasowego poziomu ziemi, co ułatwia zakorzenienie i chroni szyjkę korzeniową przed przesychaniem.
Jakie zalety ma odmiana maliny 'Delniwa’ w uprawie amatorskiej?
’Delniwa’ to nowoczesna, bardzo plenna odmiana odporna na przędziorki, szarą pleśń i przebarwiacza malinowego, co pozwala ograniczyć lub całkowicie wyeliminować opryski. Ze względu na niewielkie rozmiary krzewów można ją z powodzeniem uprawiać także w większych pojemnikach na balkonie lub tarasie.